Kilka słów o podatkach

przez | 8 lipca 2021
Początek roku to dla wielu z nas czas rozliczenia z fiskusem. Większość z nas nie przepada za żmudnym wypełnianiem pitów a chyba nikomu nie uśmiecha się oddawanie ogromnej części naszych dochodów państwu. Mówi się, że w życiu są tylko 2 pewne rzeczy: śmierć i podatki… Jest jednak kilka sposobów na uniknięcie płacenia gigantycznych podatków. Bardzo istotna jest tu dogłębna znajomość obowiązującego prawa. Celem tego artykułu jest przybliżenie niektórych zagadnień z dziedziny prawa podatkowego.

Zacznijmy od podstaw. Co to takiego w ogóle jest podatek vat? Zgodnie z definicją VAT (ang. Value Added Tax) to w dosłownym tłumaczeniu „podatek od wartości dodanej” nazywany jest w Polsce podatkiem od towarów i usług. W Polsce został on wprowadzony przez ustawę z dnia 8 stycznia 1993 r. ale po wejściu Polski do Unii Europejskiej prawo musiało zostać dostosowane do unijnych przepisów i 11 marca 2004 roku ustawa została uaktualniona.

Podatkiem tym obciążone są np.: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów, import towarów, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Podatnikami zobowiązanymi do płacenia podatku VAT są: osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności, natomiast organy administracji publicznej, urzędy administracji publicznej nie są zobowiązane do płacenia tego podatku. Dla ciekawskich: przeczytaj więcej.

W niektórych przypadkach podatnik może uzyskać zwrot vat. Podatnikom, którzy dokonują obrotu opodatkowanego w całości lub w części, stawką niższą niż 23%, przysługuje prawo do zwrotu z urzędu skarbowego różnicy podatku do wysokości nieprzekraczającej równowartości 23% obrotu opodatkowanego stawkami obniżonymi oraz podatku naliczonego wynikającego z nabycia towarów i usług. Podatnikom dokonującym sprzedaży opodatkowanej wyłącznie stawką 23%, u których podatek (czytaj też proforma) naliczony jest wyższy od podatku należnego, przysługuje zwrot różnicy podatku z urzędu skarbowego w kwocie wyższej od kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.

. Inna sprawa to podatki w Irlandii: kliknij.

Kolejną nie do pominięcia z prawnego punktu widzenia kwestią jest typ zawieranej między stronami umowy. Pracownik może być zatrudniony w firmie w ramach umowy o pracę, umowy zlecenia lub umowy o dzieło. Każda z tych form zatrudnienia mocno różni się od pozostałych. Zasadniczą różnicą są odprowadzane przez pracownika oraz pracodawcę składki. Zarówno umowa zlecenie, jak i umowa o dzieło zawierane są w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego, a nie – Kodeksu pracy. Tak więc wykonawcy nie są chronieni przed nieuzasadnionym zwolnieniem, nie wypłaca im się nadgodzin, nie mogą żądać urlopu ani wypłaty chorobowego. Widzimy więc, że jest to elastyczniejsza i tańsza forma zatrudniania. Ważne jest również, iż umowa o dzieło oraz niektóre umowy zlecenia nie podlegają oskładkowaniu. Dodatkowo skorzystać można z ryczałtowych kosztów uzyskania przychodu. Jeśli zlecenie wykonywane jest poza siedzibą firmy, nie nalicza się składki wypadkowej.

Znacznie różniącą się od innych formą zatrudnienia jest samozatrudnienie. Określa ono sytuację, w której osoba prowadzi działalność gospodarczą na własny rachunek i własne ryzyko. W naszym kraju termin samozatrudnienie odnosi się typowo do osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Ta forma zatrudnienia jak wszystkie inne ma dużo zalet i wad. Istotną korzyścią samozatrudnienia jest fakt posiadania źródła dochodów. Inną korzyścią, jaką daje samozatrudnienie, jest możliwość samodzielnego zorganizowania swojej pracy. Oznacza to ,że zatrudniony pracuje tyle, ile chce, kiedy chce i jak chce. Często jednak zdarza się, że podatnik jest tylko formalnie zatrudniony przez samego siebie a w praktyce pracuje w ramach innego przedsiębiorstwa dostosowując swój czas pracy do warunków panujących w firmie. Jeśli pracujemy w ramach samozatrudnienia można skorzystać z wielu dróg obniżenia podatków czy składek na ZUS. Typowe oszczędności to między innymi: wrzucanie w koszty określonych wydatków związanych z pracą, możliwość odliczenia podatku VAT przy zakupach, opłacalne formy opodatkowania. Podmioty decydujące się za samozatrudnienie mogą również liczyć na zwiększenie swoich dochodów, które sami mogą ustalać. Osoby, które planują założyć swój własny biznes (oprogramowanie R2faktury sprawdzone rozwiązanie dedykowane dla firm) powinny poważnie rozważyć ten sposób zatrudnienia.

Przepisy dotyczące zatrudnienia w ramach umowy o pracę reguluje tzw. prawo pracy. Z definicji jest to gałąź prawa obejmująca ogół regulacji w zakresie stosunku pracy konkretnego pracownika i pracodawcy jako stron stosunku pracy oraz regulacji dotyczących organizacji pracodawców i pracowników, układów i sporów zbiorowych, a także partycypacji pracowniczej i dialogu w zbiorowych stosunkach pracy. Większość przepisów regulujących zatrudnienie pracownika zawarta jest w kodeksie pracy, jednak dużo innych ustaw również odnosi się do tej kwestii. Podstawowe terminy prawa pracy to: pracownik, pracodawca, stosunek pracy, wynagrodzenie, zatrudnienie, zwolnienie, umowa o pracę, umowa zlecenia, umowa o dzieło, rokowania pracownicze, spór zbiorowy, strajk.

Innym ważnym terminem jest słowo zus praca. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (w skrócie ZUS) to państwowa instytucja publicznoprawna realizująca zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych w Rzeczpospolitej Polskiej. Zakres działania, zadania i funkcjonowanie ZUS określają ustawa z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych oraz statut ZUS. Do najważniejszych zadań tej instytucji zaliczamy: realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, dochodzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w drodze egzekucji administracyjnej i sądowej, dysponowanie środkami finansowymi Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS), Funduszu Rezerwy Demograficznej (środki FRD mogą być uruchomione najwcześniej w 2009 r.) oraz Funduszu Alimentacyjnego w stanie likwidacji oraz realizacja umów i porozumień międzynarodowych w dziedzinie ubezpieczeń społecznych oraz kontrola orzecznictwa o czasowej niezdolności do pracy. Nie jest to instytucja szczególnie lubiana w Polsce…

W treści artykułu zostały poruszone tylko nieliczne kwestie dotyczące podatków, bez wgłębiania się w szczegóły. Chcąc zgłębić to zagadnienie należy wczytać się ze zrozumieniem w treść ustaw regulujących daną kwestię. Wszystkie teksty ustaw znajdują się w dzienniku ustaw dostępnym również w sieci. Zapraszam do lektury!